โครงการศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้มอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดราชบุรี
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้พระราชทานพระราชดำริเมื่อวันที่ 4 มกราคม 2528 ให้จัดตั้งโครงการฯ เพื่อศึกษาวิธีการปรับปรุงที่ดินเสื่อมโทรมให้สามารถใช้ประโยชน์ในการเพาะปลูกได้ โดยดำเนินการในลักษณะเป็นศูนย์สาขาของศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดเพชรบุรี 
โครงการศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้มฯ โดยกรมพัฒนาที่ดินร่วมกับหน่วยงานต่าง ๆ ร่วมกันพัฒนาพื้นที่ดิน น้ำ และป่าไม้ พร้อมส่งเสริมการเกษตรให้แก่ประชาชนในพื้นที่ โดยพัฒนาพื้นที่เพื่อฟื้นฟูดิน เช่น การใช้หญ้าแฝกเพื่อการอนุรักษ์ดินและน้ำตามแนวพระราชดำริ การปรับปรุงดินลูกรังด้วยมูลไส้เดือนดิน การปลูกพืชแบบผสมผสาน การทำเกษตรทฤษฎีใหม่ตามแนวพระราชดำริในพื้นที่อับฝน รวมถึงการพัฒนาป่าไม้โดยฟื้นฟูป่าตามแนวพระราชดำริ คือการปลูกป่าโดยไม่ต้องปลูก ทำให้พื้นที่ป่าเปลี่ยนจากป่าเต็งรังเป็นป่าเบญจพรรณ ตลอดจนส่งเสริมการเรียนรู้ด้านการเกษตร จัดอบรมเผยแพร่องค์ความรู้พร้อมสนับสนุนปัจจัยการผลิตแก่เกษตรกรในพื้นที่หมู่บ้านรอบโครงการ รวมถึงประชาชนทั่วไป ให้สามารถประกอบอาชีพได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน พัฒนาและฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติทั้งดิน น้ำ ป่าไม้กลับคืนความสมบูรณ์
จากการดำเนินงานกว่า 40 ปี เกิดผลสัมฤทธิ์เห็นผลเป็นรูปธรรมโดยสามารถฟื้นฟูพื้นที่เสื่อมโทรมให้กลับมาอุดมสมบูรณ์อย่างยั่งยืน โครงการเป็นแหล่งเรียนรู้ในรูปแบบ พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิต สามารถขยายผลไปสู่ผู้รับประโยชน์กว่า 2,400 ครัวเรือน ประชาชนกว่า 7,000 คน และในปี 2567 มีผู้สนใจเข้ามาศึกษาดูงานกว่า 144,000 คน